ÖGE MÜHENDİSLİK ŞİRKET SAHİBİ
METİN ÇETİN GÜRES:
“İmalatın Nasıl Yapılacağını Zihninizde Canlandıramıyorsanız, Proje Çizmemelisiniz”
Bu sayımızda, 1976’dan bu yana faaliyet gösteren Öge Mühendislik’in köklü hikayesini ve mekanik tesisat sektöründeki birikimini sayfalarımıza taşıyoruz. Şirket Sahibi Metin Çetin GÜRES; mühendislik mesleğinin dönüşümünü, projelerde saha deneyiminin kritik rolünü, nitelikli iş gücü ihtiyacını ve genç mühendislerin gelişim yolculuğunu değerlendirdi.
ÖNCELİKLE SİZİ VE ÖGE MÜHENDİSLİK’İ TANIYABİLİR MİYİZ? FİRMANIZIN KURULUŞUNDAN BUGÜNE UZANAN HİKAYESİNİ VE SEKTÖRDEKİ FAALİYET ALANLARINI ANLATIR MISINIZ?
Öge Mühendislik Kolektif Şirketi, 01.03.1976 yılında Makina Mühendisi olarak ben ve iki makina mühendisliği son sınıf öğrencisi, toplam üç kişi tarafından kurulmuştur. Kurulma amacımız tesisat müteahhitliği ve tesisat projeleri yapabilmekti.
İlk yıllar çok zor geçti. Tesisatı yapmayı, yaptırmayı hiç bilmiyoruz, proje yapmayı bilmiyoruz. Ama bu işleri yapıyoruz diyerek ortaya çıkmışız. Şimdi olduğu gibi o zaman kitap yok, okuyup öğrenelim. İlk işimiz bir kat kaloriferi oldu. Tam bir fiyat tespiti yapamadığımız için zarar ettik. Ama pompayı, vanayı, nipeli öğrendik.
İlk bir iki sene ufak tefek işlerle devam ettik. İlk projemizi alabilmek uzun zaman aldı. İşi aldık ama yapmayı bilmiyoruz. Okuldan bir arkadaşımızın fason olarak tesisat projesi yaptığını öğrendik. Ondan yardım alarak işe başladık.
Her gün birimiz bir bölgeyi olmak üzere İzmir’deki inşaatları sabahtan akşama kadar aylarca dolaştık. İnanır mısınız, hiç iş alamadık.
Yaklaşık iki sene sonra bir inşaat mühendisi arkadaşımız kanalıyla mimar Bülent Veryeri’ye yönlendirildik. On gün içinde gece gündüz çalışarak yirmi projeyi çizdik. Düzlüğe çıktık.
Bu arada atölye açtık. Bir eşanjör fabrikasına yedek parça ürettik. Fazla uzun sürmedi, kapattık. Bu arada kazandığımız paralarla küçük bir arsa aldık ve inşaat yapmaya başladık. Bu işler 1995’e kadar devam etti. Ortaklarımla ayrıldık. 1995’ten beri sadece mekanik tesisat projeleri yaparak devam ediyorum.
ÖGE MÜHENDİSLİK OLARAK ÖZELLİKLE HANGİ PROJE VE UYGULAMA ALANLARINDA FAALİYET GÖSTERİYORSUNUZ? SİZİ SEKTÖRDE FARKLILAŞTIRAN TEMEL ÖZELLİKLER NELER?
Firma olarak her türlü mekanik projeyi yapabiliriz. Daha çok yüksek yapıların projelendirilmesinde aranıyoruz. Çünkü bu da bir zaman yatırımı. Yüksek yapıda mekanik projenin hemen hemen her bölümünü iyi bilmeniz gerekiyor. Yaptığınız ve çalıştığı görülen iş, toplumda geçerlilik arz ediyor.
İş büyüdükçe bizi de kontrol eden danışman firmalar ortaya çıkıyor. Onlarla da birbirinizi geliştiriyorsunuz. Büyük firmalar işinin doğru olmasını istiyor. Yatırımı uzun vadeli düşünüyor. İşletme maliyetini ve enerji maliyetini hesaplattırıyor.
Müteahhitler büyük oranda her şey ucuz olsun istiyor. Yönetmeliklerimiz olmasına rağmen, açıklarını bularak yürümek istiyorlar.
Belediyelerde proje kontrolü çok iyi bir seviyede ve tüm teknik elemanlar bizlerle beraber yorumlayıp yanlış yapmamaya çalışıyorlar. Denetim firmaları için aynı şeyi söyleyemiyorum. Biz de inşaatlar yaptık, denetim firmaları ile çalıştık. Kendi inşaatımın makina mühendisini hiç görmedim. Sadece binaların betonarmesi kontrol ediliyor, beton kalitesi sağlanmaya çalışılıyor.
Bunun sebebini düşünüyorum. Bizi kontrol edecek mühendislerin en az bizim kadar tesisat bilgisi olması ve yönetmelikleri takip etmesi gerekiyor. Biz de bugün işi bıraksak altı ay sonra birçok yönetmeliğin hızla değişeceğini biliyoruz.
İKLİMLENDİRME VE MEKANİK TESİSAT SEKTÖRÜNÜN BUGÜNÜNÜ DEĞERLENDİRDİĞİNİZDE, SON YILLARDA SEKTÖRDE YAŞANAN EN ÖNEMLİ DEĞİŞİMLER SİZCE NELER OLDU?
Türkiye’de mekanik tesisat projesi yapabilmeniz için teorik bilgileriniz üst seviyede de olsa, imalatında çalışmadıysanız çok büyük eksiğiniz var demektir. İmalatın yapılabilirliğini tahayyül edemezseniz, proje çizmemelisiniz. Bizler tesisat müteahhitliği yaptığımız için ilk başlarda rapidoyla çizdiğimiz projelerin pompa, kazan, vana, kolektör vs. çizimlerini elle resmederek projeye koyardık.
Bazen belediyelerde gördüğüm projelerde pis su tesisatını “S” şeklinde çiziyorlar. Bu tesisatı hiç bilmiyorlar demektir. Bizim yaptığımız projelerde en çok önem verdiğim, son kontrollerde bina büyüklüğüne bakarak kazan, pompa kapasiteleri, boru çapları, basınç kayıpları hesabını incelerim. Her şey düzeltilebilir. Bunların yanlışlığı tesisatın çalışmayacağı anlamına gelir.
Bu sene içinde eskiden karşılaşmadığımız proje hatalarının neye dönüştüğünü açıklamak için bir anımı anlatmak istiyorum. Üç ayrı firma üç ayrı zamanda bize gelerek onaylı tesisat projelerinin tesisat firmaları tarafından yanlış olduğu gerekçesiyle yapılmak istenmediğini ifade ettiler ve projelerin tarafımızdan kontrol edilmesini istediler. Kontrollerimizde projelerin yanlış olduğu, bu şekilde uygulanırsa tesisatların çalışmayacağını ifade ettik, tadilatlarını yaparak teslim ettik.
Meslektaşlarımız cesur olsun isteriz. İyi bilmedikleri konularda bilen meslektaşlarımızla iletişime geçmeleri doğru olur. Bu konuda her zaman arayış içinde oldum. Bilmiyorsam, kim biliyorsa sorarım. İzmir içinde proje yapan 40-50 kişiyiz. Uzmanlaşmış arkadaşlarımız var. Makina mühendisleri olarak iletişim grubumuz var. Herkes her şeyi bilemez, birbirimizden yardım almalıyız.
ISI POMPALARI, VRF, OTOMASYON, YAPAY ZEKÂ VE AKILLI BİNA TEKNOLOJİLERİ HIZLA GELİŞİYOR. SİZCE TÜRKİYE BU TEKNOLOJİLERİ YALNIZCA KULLANAN BİR PAZAR MI OLACAK, YOKSA ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE KENDİ TEKNOLOJİSİNİ VE MÜHENDİSLİK ÇÖZÜMLERİNİ GELİŞTİREN BİR ÜLKE HALİNE GELEBİLİR Mİ?
Öge Mühendislik’in mühendis kadrosu, deneyim ve teknik birikimiyle mekanik tesisat projelerine katkı sağlıyor.
Akıllı bina teknolojilerinin hızla gelişmesi, yapay zeka ile birlikte bir gün en üst noktaya çıkacak gibi gözüküyor. O gün için bence zaman var. Yapay zekâyı kullanmak için de belli bir bilgi ve donanım gerekiyor. Yapay zekâyı doğru yönlendirmezseniz istediğiniz neticeyi de alamıyorsunuz.
SEKTÖRDE NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞI KONUSUNDA CİDDİ BİR İHTİYAÇ VAR. SİZCE GENÇ MÜHENDİS VE TEKNİKERLERİN EĞİTİMİNDE EN BÜYÜK KOPUKLUK NEREDE YAŞANIYOR: OKULDA MI, SAHADA MI, YOKSA OKUL İLE SEKTÖR ARASINDAKİ İLETİŞİMDE Mİ?
Diğer bütün sektörlerde olduğu gibi iklimlendirme sektöründe de nitelikli insan kaynağına gerçekten ihtiyaç var. Şimdi size soruyorum; okuldan mezun olduğunuzda çalışacağınız hangi bölümde tecrübeniz var? İşveren verdiği işi hemen yapamayacak bir mühendisi işe almıyor. Ne yapmak gerekiyor? Okuldan çıkmadan uzmanlaşmayı düşündüğünüz konularda çalışmanız gerekiyor. Bunu okul-devlet işbirliği ile ilave bir sene belirtilen yerlerde mecburi çalışma koymak ve sonunda yeterlilik alınması gerekir.
Anadolu liselerinde okuyanlar bir sene hazırlık (tamamen İngilizce) okudular. Hepsi İngilizce konuşuyor. Bizler 11 sene okuduk, konuşamadık, yarım yamalak biliyoruz, bilmiyoruz.
BUGÜN SEKTÖRE YENİ GİRECEK GENÇ BİR MÜHENDİSE “ÜNİVERSİTEDE ÖĞRENDİKLERİNİN DIŞINDA MUTLAKA ŞUNLARI ÖĞREN” DİYECEĞİNİZ TAVSİYENİZ NE OLURDU?
Bu önerilerim dışında, sektöre yeni girecek arkadaşlarıma birkaç tavsiyem olacak; okuldan çıktığınız makina mühendisliğinin hangi kolunda çalışmak ve ihtisaslaşmak istiyorsanız, bu konuda iş yapan firmaları tespit edip, MMO kanalıyla iletişime geçmelisiniz. Bir konuda master ve doktora yapmak artık gereklilik haline gelmiş gözüküyor. Bunu da göz ardı etmemelisiniz. Bu arada seçtiğiniz iş kolunda MMO’da verilen kurslara, seminerlere katılıp kendinizi geliştirmelisiniz.•
